Ta strona korzysta z plików cookies oraz technologii zbierających informacje w celach statystycznych i marketingowych. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Więcej informacji w polityce prywatności.
Co to smog

Smog – co to jest? czym jest?

Okres jesienno-zimowy wiąże się z czymś więcej niż tylko niższa temperatura i krótszy dzień. W ciągu ostatnich kilku lat coraz częściej i świadomiej mówi się o smogu oraz naszym realnym wpływie na jego zwiększenie. W większych miastach w Polsce (i na świecie) można zobaczyć już wyraźne działania podjęte w kierunku walki ze smogiem. Jest to np. darmowa komunikacja miejska (MPK Kraków), dzięki której potencjalnie zmniejsza się emisja spalin samochodowych. Czy zastanawiałeś się kiedykolwiek, co to tak właściwie jest ten smog i jak powstaje? Jakie są przyczyny i skutki smogu i jakie są jego rodzaje?

Co to jest smog i co oznacza po angielsku?

Smog to połączenie dwóch angielskich słów — smoke (czyli dym) i fog (czyli mgła). Jak podaje Wikipedia — w Polsce przez pewien czas był używany termin „dymgła”. Powstał on analogicznie do połączenia słów angielskich. PWN podaje naukową definicję smogu jako „mgłę zawierająca zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Smog tworzą zanieczyszczenia pierwotne (pyły, gazy i pary emitowane przez zakłady przemysłowe, energetyczne, silniki spalinowe pojazdów mechanicznych itp.) i produkty ich fotochemicznych i chemicznych przemian zachodzących w warunkach inwersji temperatury podczas bezwietrznej pogody. Ze względu na miejsce, skład chemiczny oraz warunki powstania wyróżnia się dwa rodzaje: smog klasyczny (londyński) i fotochemiczny (los angeles). 

Smog klasyczny — skład, definicja, występowanie, przyczyny

Smog klasyczny (zwany również londyńskim lub kwaśnym) powstaje w umiarkowanej strefie klimatycznej w wyniku silnie zanieczyszczonego powietrza. Warunkiem niezbędnym jest również wysoka wilgotność. Występuje on od listopada do lutego, czyli w tzw. okresie grzewczym. Powstanie głównie ze względu na ogrzewanie mieszkań w niewłaściwy sposób.

Głównym elementem jest przede wszystkim wysokie stężenie dwutlenku węgla (IV) oraz dwutlenku siarki (SO2). Poza tym smog klasyczny zawiera również ciężko opadające pyłki, sadzę oraz tlenki azotu. Ze względu na silne elementu swojego składu może niszczyć elewacje zabytkowych budynków i powodować odpadanie z nich tynku.

Wyżej wymienione elementy mają tendencje do łączenia się z mgłą. Z tego powodu bywa również nazywany smogiem londyńskim, ponieważ w stolicy Anglii w 1952 roku z jego powodu doszło do prawie czterech tysięcy zgonów. Zaskutkowało to wprowadzeniem ustawy o czystym powietrzu w 1956 roku.

Smog fotochemiczny (Los Angeles) – skład, definicja, występowanie, przyczyny i skutki

Smog fotochemiczny (zwany również smogiem typy Los Angeles) – powstaje głównie w bardzo suche dni, w czasie których podwyższony jest ruch uliczny. Jest charakterystyczny dla stref subtropikalnych i składa się głównie z tlenków azotu, tlenków węgla oraz węglowodorów. Niezbędnym elementem do wytworzenia się smogu typu Los Angeles są spaliny samochodowe, ponieważ posiadają one zdolność do tzw. przemian fotochemicznych. Z tego względu chmura pojawiająca się w sferach subtropikalnych nazwana została fotochemiczną. Tego typu smog występuje od czerwca do września.

Smog typu Los Angeles powstaje w określonych warunkach. Są to dni, w których :

  • temperatura osiąga ponad 30 stopni Celsjusza,
  • poziom wiatru jest znikomy lub zerowy,
  • występuje wysokie nasłonecznienie,
  • występuje duże natężenie ruchu ulicznego.

Może on nieść ze sobą negatywne skutki dla ludzi. Do efektów smogu fotochemicznego zaliczamy m.in. senność, ból głowy, kaszel, obrzęk płuc, drapanie w gardle czy przyspieszone tętno. Sam wygląd tego smogu określa się jako brudną mgłę. Może ona ograniczać widoczność nawet do 80 metrów, co może stwarzać niebezpieczne sytuacje na drodze.

Czy smog faktycznie jest szkodliwy? 

Wiele osób bagatelizuje smog i uważa jego szkodliwość za społeczny wymysł. Jego skutki mogą być jednak naprawdę szkodliwe dla naszych organizmów. Dlaczego?

Dla ludzi najbardziej niebezpieczne są tzw. pyły zawieszone, których średnica nie przekracza 2,5μm (PM2,5μm). Są one tak mikroskopijne, że mogą przenikać nie tylko do płuc, ale również do krwiobiegu. Takie miasta jak Kraków czy Zakopane od lat są przepełnione nimi oraz pyłami PM10. Warto mieć świadomość tego, że są to miasta, które należą do najbardziej zanieczyszczonych w całej Europie. 

Według WHO (World Health Organisation) szanuje, że około 3% zgonów spowodowanych jest właśnie ubocznymi skutkami obecności lotnych pyłów! Osoby, które są najbardziej podatne na działania smogu to przede wszystkim dzieci, osoby starsze i kobiety w ciąży. 

Smog może się przyczynić do:

  • niewydolności oddechowej
  • astmy
  • chorób serca i bólu w klatce piersiowej
  • astmy
  • nowotworów
  • zapalenia oskrzeli
  • duszności
  • chorób układu krążenia.

Jak sobie radzić ze smogiem i jak mu przeciwdziałać?

Popularnym i jednym z najłatwiejszych sposobów walki ze smogiem są maski antysmogowe, więcej na ich temat przeczytasz w smogowym poradniku. Posiadają one wbudowane filtry, które mogą oczyścić część powietrza. Wiele osób niestety nie jest przekonanych do takich gadżetów, ponieważ maski zakrywają prawie połowę ich twarzy.

 

Osoby świadome konsekwencji płynących ze szkodliwych właściwości smogu, decydują się na zakup oczyszczaczy powietrza. Pomagają one w filtrowaniu powietrza nie tylko w przestrzeni domowej, ale również biurowej. Oczyszczacze powietrza możecie zostawić włączone na czas Waszej nieobecności. Po powrocie do domu czy biura będziecie mogli cieszyć się przefiltrowanym powietrzem. Wiele urządzeń wyposażonych zostało również w funkcję cichej pracy, dzięki czemu nie będą one sprawiały problemów jeśli chodzi o sen czy skupienie podczas pracy. Warto również pamiętać, aby dobrać oczyszczacz odpowiednio do wielkości przestrzeni, w której będzie eksploatowany. Jeśli nie wiecie na jaki odświeżacz powietrza się zdecydować, więcej na ten temat możecie sprawdzić w pierwszej wpisie poświęconym oczyszczaczom

 

Monitorowanie otoczenie to kolejny ważny element dla osób, które na co dzień spotykają się ze smogiem. Badania stanu powietrza prowadzone są przez Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska. Dane te możecie sprawdzić zarówno za pośrednictwem mediów, jak i zwykłej aplikacji do tego przeznaczonej. Przykładowe aplikacje przeznaczone do sprawdzania jakości powietrza to: Jakość powietrza w Polsce, Zanieczyszczenie Powietrza oraz Kanarek – jakość powietrza. 

 

Walkę ze smogiem możecie rozpocząć w naprawdę banalny sposób. Są to czynności, które nie kosztują Was nic, oprócz odrobiny wysiłku. Przede wszystkim ograniczcie przebywanie na zanieczyszczonym powietrzu i korzystanie z samochodu. Wiele miast zapewnia darmową komunikację miejską w dniach, w których poziom smogu jest bardzo wysoki. Warto korzystać z takich opcji i zostawić swój pojazd na parkingu (zwłaszcza jeśli korzystamy z niego w pojedynkę). Jeśli jednak jesteście zmuszeni do korzystania z samochodu – pamiętajcie o częstej wymianie filtru kabinowego. Skupcie się by oddychać przede wszystkim przez nos. Jest to dużo zdrowsze niż oddychanie ustami.

Podsumowanie

Smog spowodowany jest przede wszystkim działalnością człowieka. Dokładnie z tego samego powodu jesteśmy w stanie ograniczyć jego działanie. Maski antysmogowe, darmowa komunikacja miejska, czy oczyszczacze powietrza są już na porządku dziennym i powinniśmy z nich korzystać. Pamiętajmy, że pyły zawieszone mają realny wpływ na nasze organizmy. Korzystajmy z dedykowanych aplikacji, za pomocą których możemy sprawdzić poziom zanieczyszczenia powietrza i ograniczmy korzystanie z samochodów. Miejmy świadomość tego, jak tragiczne w skutkach może być nadmierne przebywanie w smogowym środowisku. 

Źródła:

  1. https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/smog;3976775.html
  2. https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/uklad-oddechowy/smog-jak-powstaje-wplyw-smogu-na-zdrowie-aa-Vxt5-RcoX-7aAv.html
  3. Smog
  4. https://airly.eu/pl/czym-sie-rozni-smog-fotochemiczny-od-kwasnego
  5. Smog
  6. smog-fotochemiczny