Cieszę się, że trafiłeś na ten wpis. To oznacza, że myślisz o swoim zdrowiu i jesteś zainteresowany tematem masek antysmogowych. W tym wpisie postaram Ci się przybliżyć najważniejsze aspekty związane z maskami antysmogowymi. Jak pokazują dane zgromadzone przez stacje pomiarowe Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, nasz Kraków zajmuje niechlubne pierwsze miejsce na liście polskich miast z najwyższym zanieczyszczeniem powietrza.

W stolicy Małopolski, ze smogiem mamy do czynienia aż przez 165 dni w roku! Oznacza to, że Krakowianie przez pięć i pół miesiąca oddychają powietrzem, które powoli, lecz skutecznie zatruwa ich organizmy. Nie można jednak zamknąć się w sterylnym mieszkaniu, w którym jedyne powietrze to przepuszczane przez filtr oczyszczacza. Tym, którzy chcą zadbać o swoje zdrowie i mimo zanieczyszczenia żyć normalnie, z pomocą przychodzą maski antysmogowe. 

Jeżeli jeszcze nie czytałeś pierwszego tekstu z cyklu smogowy poradnik, gdzie omawiam jaki oczyszczacz powietrza kupić do domu to zapraszam Cię serdecznie do nadrobienia zaległości. 🙂

Czy maska antysmogowa to konieczność?

To, jak złe jest powietrze, każdy widzi. Czasem wręcz dosłownie, bo smogowa chmura potrafi pożerać obiekty, które w normalnych warunkach są bez problemów dostrzegalne. I nie mówimy tu o drobnostkach. W szarobrunatnej mgle znikają budynki, mosty i inne dobrze nam znane elementy otoczenia, w którym żyjemy. Gołym okiem widać, że sytuacja jest fatalna. Niestety rzadko kiedy jest to zwykła mgła. Mimo to, ludzie noszący maski antysmogowe, wciąż bywają postrzegani przez otoczenie jako ekscentrycy i dziwacy. W Krakowie, Warszawie, czy Wrocławiu, które są dużymi metropoliami, maski na stałe wpisały się do miejskiego krajobrazu i stanowią jego nieodłączny element. Nikt już nie wytyka Cię palcami, ponieważ świadomość z każdy rokiem rośnie. Widzę to również po statystykach pierwszego artykułu, który opublikowałem na blogu. Sytuacja ma się jednak o wiele gorzej w mniejszych miastach, w których przecież jakość powietrza wcale nie bywa lepsza. Świetnym przykładem są Żywiec i Pszczyna, które tak jak Kraków zajmują wysokie lokaty w niechlubnym rankingu GIOŚ.

Niska świadomość społeczna, mała różnorodność i znikome pojęcie dotyczące smogowego problemu sprawia, że Ci którzy decydują się na noszenie masek w najlepszym wypadku zaledwie zwracają uwagę innych. W najgorszym niestety są utożsamiani z pobratymcami Hannibala Lectera. Wszystko dlatego, że lokalne społeczności kojarzą takie obrazki jedynie ze wzmiankami z krajów azjatyckich, które zwykli widywać w wieczornych wydaniach programów informacyjnych. Tymczasem problem jest nam zdecydowanie bliższy i niemal w każdym regionie naszego kraju istnieją obszary, na których w mniejszym bądź większym stopniu borykamy się z problemem przekroczenia stężeń szkodliwych pyłów.

Warto więc nie zważać na opinie środowiska. Przemóc swój wstyd i opory natury estetycznej, by dać sobie szansę na lepsze codzienne funkcjonowanie. Oczywiście możemy walczyć ze smogiem, ale ten problem nie zniknie z dnia na dzień. Trzeba wprowadzić środki zapobiegawcze do czasu poprawy tego stanu. Marzę o tym, aby nadszedł taki dzień, gdy wszyscy zrozumieją, że maski nie są chwilową modą, a niezbędnym orężem w walce ze smogiem. Naszą tarczą chroniącą przed śmiercionośnymi zanieczyszczeniami.

Zaczeczyszczenie powietrza jest niezbezpieczne dla zdrowia!

Zanieczyszczenia, którymi nasycone jest powietrze, można podzielić na dwie podstawowe kategorie: pyłowe i gazowe. Do zanieczyszczeń pyłowych zaliczamy PM10 i PM2,5. Pierwszy z wymienionych, to pył zawieszony będący mieszaniną cząstek organicznych i nieorganicznych, które mają średnicę mniejszą niż 10 mikrometrów. Taki rozmiar cząstek powoduje, że z łatwością docierają one do dróg oddechowych i płuc. Z kolei PM 2,5 składa się z cząstek zawieszonych o średnicy mniejszej niż 2,5 mikrometra. Według doniesień Światowej Organizacji Zdrowia, jest on szczególnie niebezpieczny dla zdrowia i życia człowieka.

Zanieczyszczenia gazowe, to między innymi dwutlenek siarki (SO2), tlenek węgla (CO), tlenki azotu (NOx) i ozon (O3). Jak wpływają one na ludzki organizm? Dwutlenek siarki, nawet w niewielkim stężeniu doprowadza do uszkodzenia dróg oddechowych, poprzez wywołanie skurczu oskrzeli. Ponadto długotrwałe narażenie na działanie związku SO2, może doprowadzić do zmian w obrębie rogówki oka. Tlenek węgla, to cichy zabójca o którym słyszy się głównie w kontekście zaczadzeń. Tymczasem jest on obecny także w zanieczyszczonym powietrzu, którym na co dzień przychodzi nam oddychać. Tlenek węgla prowadzi do silnego zatrucia organizmu. W wyniku jego pojawienia się w organizmie, gwałtownie spada zawartość oxyhemoglobiny. Może to doprowadzić do niedotlenienia mięśnia sercowego i mózgu. Tlenki azotu powodują z kolei, że w glebie powstają i kumulują się związki mutagenne i kancerogenne. Jak łatwo sobie wyobrazić, z gleby przenikają one do wszelkich upraw i wraz z plonami trafiają na nasze stoły. Ozon, choć znany ze swojej dobroczynnej działalności i właściwości dezynfekcyjnych i bakteriobójczych, w zbyt wysokim stężeniu jest szkodliwy dla zdrowia. Wywołuje choroby płuc i oskrzeli i może prowadzić do uszkodzeń układu oddechowego.

Poza pyłami i gazami w zanieczyszczonym powietrzu występują też beznzoapiren i groźne dioksyny. Benzoapiren należy do grupy węglowodorów aromatycznych i ma zdolność kumulowania się w naszych ciałach. Działa też niekorzystnie na wszystkie żywe organizmy zwierzęce i roślinne, glebę i wodę. Reaguje z DNA organizmów na skutek aktywacji metabolicznej. Ma silne działanie rakotwórcze. Podobnie jak dioksyny, gromadzące się w wątrobie i tkance tłuszczowej. Niekorzystnie oddziałują na ludzki organizm obniżając odporność, doprowadzając do chorób skórnych (takich jak trądzik chlorowy) i zaburzeń hormonalnych. Dalej uważasz, że powietrze, którym oddychasz nie ma znaczenia? 🙂

Tutaj piękna infografika w tym temacie od Hafija

W czym pomagają maski antysmogowe?

Na wstępie musimy sobie coś wyjaśnić: nawet najdoskonalsze i najbardziej zaawansowane modele masek nie chronią w stu procentach przed wszystkimi niepożądanymi substancjami znajdującymi się w powietrzu. Jest to po prostu niemożliwe. Wykazują się one dużą skutecznością, ale nie powinny być traktowane jako remedium na smog, a jedynie jako narzędzie w walce z jego następstwami. By uporać się z problemem smogu potrzebna jest diametralna zmiana myślenia społeczeństwa i szereg rozwiązań prawnych. Ale to już temat na zupełnie inny tekst, który weźmiemy sobie pod lupę innym razem. Tymczasem badania naukowe donoszą, że dostępne na rynku maski antysmogowe, skutecznie chronią użytkowników przed zanieczyszczeniami powietrza i groźnymi problemami zdrowotnymi.

W 2009 roku opublikowane zostały wyniki eksperymentu przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu w Edynburgu, Holenderskiego Instytutu Zdrowia Publicznego i Środowiska, Instytutu Medycyny Pracy w Edynburgu i Chińskiej Akademii Nauk Medycznych oraz Związku Uczelni Medycznych w Pekinie. Badanie to miało na celu przetestowanie przepuszczalności mikrocząstek przez różne maski i filtry. Najbardziej skuteczne okazały się maski przeciwpyłowe, natomiast największą przepuszczalnością szkodliwych substancji wykazały maseczki chirurgiczne.

Tego, że maski ograniczają szkodliwy wpływ smogu na zdrowie człowieka, dowodzą też badania pekińskich naukowców z 2012 roku. Podczas tego testu grupa badanych cierpiących na chorobę niedokrwienną serca miała za zadanie odbycie dwóch spacerów wyznaczoną trasą. Jeden z nich odbył się w masce, drugi bez niej. Podczas przechadzki z założoną maską antysmogową u badanych ciśnienie krwi było niższe, a rytm zatokowy wykazywał się większą zmiennością. Jak zatem widać, korzyści ze stosowania masek antysmogowych są ogromne. Warto jednak zwrócić uwagę na rodzaj maski, którą wybieramy, ponieważ np. półmaski ochronne posiadające jedynie filtry, a niewyposażone w pochłaniacze gazowe, chronią jedynie przed zanieczyszczeniami pyłowymi.

Rodzaje filtrów i masek?

Na rynku dostępne są różne maski do użytku jednorazowego oraz wielorazowego. Decyzja, jaką wybrać, zależeć będzie w głównej mierze od Twoich potrzeb i zasobności portfela. Podstawową zaleta masek jednorazowych jest ich niska cena. Nie dają one jednak tak skutecznej ochrony, jak maski wielokrotnego użytku i są przeznaczone do krótkotrwałego przebywania w zanieczyszczonym środowisku liczonego tak naprawdę w godzinach. Tak więc jednorazówki to raczej rozwiązanie doraźne, awaryjne lub odpowiednie dla osób, które zaczynają swoją przygodę z maską i zwyczajnie chcą sprawdzić jak będą się w niej czuć. Zdecydowanie bardziej polecam maski wielokrotnego użytku, które mogą służyć przez długi czas. Posiadają one wymienne filtry lub są wielowarstwowo zbudowane z odpowiednich materiałów wychwytujących szkodliwe pyły. Tego rodzaju maski to już większy wydatek, jednak wykazują się większym komfortem użytkowania i niepodważalną skutecznością. 

Wśród masek antysmogowych wyróżniamy też półmaski filtrujące i maski przeciwpyłowe. Działają one na podobnej zasadzie, jednak różnią je stopnie przepuszczalności cząstek. Poza rodzajami samych masek wyróżniamy rodzaje filtrów, które są w nich zastosowane.

Najczęściej wykorzystywane w maskach są filtry:

  • węglowe (F1)– zatrzymujące minimum 99,9% pyłów o wielkości 0,1 mikrometra. Filtr węglowy skutecznie chroni przed cząstkami PM10 i PM2,5 a także bakteriami i wirusami chorobotwórczymi,
  • HEPA (F2)(High Efficiency Particulate Air) zatrzymujące minimum 97% cząstek o wielkości 0,1 mikrometra i większych. Filtr Hepa skutecznie chroni przed cząstkami PM10 i PM2,5 a także bakteriami i wirusami chorobotwórczymi. Wykazuje się wyższym stopniem przepuszczalności powietrza, niż filtr węglowy,
  • mieszane– połączenia filtra węglowego z technologią HEPA; zatrzymują minimum 97% cząstek o wielkości 0,1 mikrometra i większych. Nadają się zarówno do codziennego użytku, jak i uprawiania sportu.

Jak sam widzisz wybór jest dość duży, ale rodzaj maski i zastosowanego w niej filtra to nie jedyne aspekty, na które powinieneś zwrócić uwagę.

By mieć pewność, że maska którą wybierzesz daje Ci maksymalny zakres ochrony, przy jej zakupie powinieneś zwrócić uwagę na certyfikaty, które powinna posiadać. Wymagania, które powinny spełniać maski antysmogowe są ściśle określone przez prawo. W Unii Europejskiej wyróżniamy trzy rodzaje certyfikatów:

  • FFP1– gwarantuje zatrzymywanie minimum 80% lotnych cząstek,
  • FFP2– gwarantuje zatrzymywanie minimum 94% lotnych cząstek,
  • FFP3– gwarantuje zatrzymywanie minimum 99% lotnych cząstek.

Przy określaniu klasy maski pod uwagę brane są przepuszczalność zanieczyszczeń, opory oddychania i tzw. przeciek wewnętrzny związany z niedopasowaniem maski do twarzy.

W Stanach Zjednoczonych, system certyfikacji wygląda nieco inaczej. Maski antysmogowe oznaczane są literą N, co oznacza że nie wykazują szczelności względem olejów. Amerykański National Institute of Occupational Safety and Health wydający certyfikaty, podobnie jak w UE, wyróżnia 3 rodzaje półmasek filtrujących:

  • N95 – gwarantuje zatrzymywanie minimum 95% lotnych cząstek,
  • N99 – gwarantuje zatrzymywanie minimum 99% lotnych cząstek,
  • N100 – gwarantuje zatrzymywanie minimum 99,97% lotnych cząstek,

Osobna klasyfikacja istnieje dla masek przeciwpyłowych. W tym przypadku, wygląda ona następująco:

  • P1 – gwarantuje zatrzymywanie minimum 80% lotnych cząstek,
  • P2 – gwarantuje zatrzymywanie minimum 94% lotnych cząstek,
  • P3 – gwarantuje zatrzymywanie minimum 99,95% lotnych cząstek.

Pamiętaj, że tylko odpowiednie certyfikaty zagwarantują Ci, że wybrana przez Ciebie maska uchroni przed smogiem. Nadrzędnym kryterium powinna być dla Ciebie jakość wybranej maski, a nie jej cena. Nie namawiam do wydawania niebotycznych kwot na maskę, ale serio czasem warto dołożyć te 20 złotych (jedno piwo w Krakowie) i kupić coś lepszego.

Jak wybrać maskę antysmogową?

Nie każda maska jest dla każdego. Właśnie dlatego na rynku mamy tak ogromny wybór. Producenci oferują dedykowane modele dla zwykłych spacerowiczów, sportowców, a nawet dla dzieci.

Jeśli na zewnątrz wychodzisz sporadycznie, a Twoje przebywanie poza domem ogranicza się zaledwie do wyjścia do pracy, na zakupy i okazjonalnego spaceru, to Twój wybór powinien paść na maskę casualową. Powinieneś zwrócić uwagę na poziom wykonania, komfort użytkowania a także na to, by była wyposażona w filtr węglowy, zawór wydechowy. Wśród sprawdzonych modeli casualowych polecić mogę maski Dragona z serii Casual oraz niezbyt popularnej Cambridge.

Gdy jesteś zapalonym sportowcem, oczywiście najważniejszy w masce będzie dla Ciebie filtr i swoboda oddychania. Biegając w plenerze, Twoje płuca wdychają i wydychają 100 litrów powietrza na minutę. To 10 razy więcej niż podczas spoczynku! Właśnie dlatego wybierając maskę, powinieneś zwrócić uwagę na to, czy posiada ona specjalny zawór, przy pomocy którego można regulować przepływ powietrza. Membrana zaworu musi nadążać z wydalaniem wydychanego powietrza przez Ciebie. Większość moich znajomych ubrawiająca sport na świeżym powietrzu w Krakowie po wielu testach postawiła na maski firmy Respo, które znajdziecie w różnych kolorach. W maskach Dragona również możemy zmienić zawory na ten o większej wydajności, ale podobno przy dłuższym wysiłku nie dają niestety rady, więc warto dopłacić do Respo. Najlepiej jeśli Twój wybór padnie na maskę z filtrem HEPA, który wykazuje się zwiększoną przepuszczalnością powietrza. Komfort użytkowania podczas uprawiania sportu będzie jeszcze wyższy, jeśli Twoja maska będzie wyposażona w specjalną siatkę odprowadzającą wilgoć.

Link do Dragon*

Link do Respro*

Link do Cambridge*

 

*Aby napisać rzetelnie ten artykuł poświeciłem masę czasu, więc jeśli nie masz nic przeciwko linki, które znajdziesz do powyższych masek są linkami afiliacyjnymi. Jeśli z nich nie skorzystasz nie ma sprawy 🙂

W grupie szczególnego ryzyka, narażonej na negatywne działanie smogu, są dzieci. Dzieje się tak, ponieważ młody organizm nie ma jeszcze całkowicie rozwiniętych barier ochronnych, a drogi oddechowe są krótkie i wąskie w związku z czym bardziej narażone na wszelkie zapalenia i podrażnienia. Wybór masek dla dzieci jest szczególnie trudny, ponieważ nie jest ich zbyt wiele. Z tego powodu poszperałem trochę i znalazłem maski naszej polskiej firmy ABC MASKI, które zaciekawią dzieciaki i są w naprawdę fajnych cenach. Ponadto dzieci oddychają z większą częstotliwością niż osoby dorosłe, w wyniku czego do ich płuc dociera więcej zanieczyszczeń. Również wzrost nie jest tutaj bez znaczenia. Najbardziej niebezpieczne pyły i gazy kumulują się przy powierzchni ziemi, w związku z czym dzieci oddychają powietrzem jeszcze gorszej jakości niż dorośli. Wybierając maskę antysmogową dla dziecka, zdecyduj się na tę z filtrem o najwyższej skuteczności i zwróć szczególną uwagę na dobre dopasowanie maski do twarzy dziecka. Miej też na uwadze fakt, że dziecko rośnie, a jego ciało i twarz dynamicznie się zmieniają. Pamiętaj zatem, że maska która była dobra w zeszłym sezonie, w tym może już nie być właściwie dopasowana.

*Aby napisać rzetelnie ten artykuł poświeciłem 2 dni, więc jeśli nie masz nic przeciwko linki, które znajdziesz do powyższych masek są linkami afiliacyjnymi (nic nie tracisz kupując przez te linki). Jeśli z nich nie skorzystasz nie ma sprawy. Możesz kupić skorzystać również z Google. 🙂

To tak naprawdę najważniejszy punkt za całego artykułu, ponieważ nawet najlepsza maska antysmogowa nie będzie skuteczna, jeśli niewłaściwie dopasujesz ją do swojej twarzy. Wszelkie luki i przestrzenie są niedopuszczalne. Maska musi idealnie przylegać do Twojej twarzy. Kluczowy jest dobór odpowiedniego rozmiaru maski. Powinna ona ściśle przylegać do Twojej twarzy-  w szczególności nosa, policzków i brody. Jednocześnie noszenie maski nie może sprawiać Ci dyskomfortu. Upewnij się, że wybrany przez Ciebie model nie obciera Twojej skóry i nie powoduje różnego rodzaju podrażnień, czy odparzeń. By sprawdzić wszystko jak należy i możliwie jak najlepiej dopasować maskę do swojej Twarzy, polecam Ci wizytę w sklepie stacjonarnym. Możesz być też pewien, że w większości miejsc spotkasz fachową obsługę, która doradzi Ci przed podjęciem decyzji. Jeśli jednak w Twojej okolicy nie znajduje się żaden stacjonarny sklep z maskami antysmogowymi, możesz zdecydować się na zakup przez Internet. Jeśli masz dłuższe włosy, warto związać je przed założeniem maski. Na czas jej używania, należy też ściągnąć biżuterię, by nie doprowadzić do odkształceń elementów maski, a tym samym zmniejszenia jej skuteczności.

W przypadku tych jednorazowych, sprawa jest jasna. Zakładasz, używasz przez czas, który rekomenduje producent, a następnie wyrzucasz do kosza. Maska wielokrotnego użytku z definicji będzie Ci służyć dłużej, ale by pozostała w dobrym stanie, to należy odpowiednio o nią dbać. Pierwszą i elementarną zasadą, jest regularna wymiana filtrów. Przestrzegaj czasu eksploatacji elementów filtrujących i zawsze wymieniaj je zgodnie z rekomendacją producenta. Tutaj trzeba pamiętać niestety też o zanieczyszczeniu powietrza. Jeżeli używasz maski w miejscu, gdzie normy są przekroczone o 700% to filtry będą zużywać się szybciej. Noszenie maski ze zużytymi filtrami, przynosi więcej szkody niż pożytku. Przykładaj do tego elementu szczególną wagę, gdy wykorzystujesz swoją maskę podczas uprawiania sportu, ponieważ pobierasz więcej powietrza, a co za tym idzie filtry zużywają się również kilkukrotnie szybciej (większy przepływ powietrza = więcej filtrowania).

Po każdym użyciu maskę antysmogową należy pozostawić w przewiewnym miejscu do całkowitego wyschnięcia. Dlaczego? Powód jest prosty. Podczas oddychania para wodna skrapla się na powierzchni maski, a wilgotne środowisko to sprzyja rozwojowi wszelkich bakterii i grzybów. Dbać o czystość swojej maski, możesz także przecierając ją lekko wilgotną szmatką, lub piorąc ją od czasu do czasu, oczywiście jeśli pozwala na to materiał z którego jest wykonana. W ten sposób pozbędziesz się z jej powierzchni zanieczyszczeń takich jak pot, kurz czy pozostałości makijażu. Dobrym sposobem jest też potraktowanie Twojej maski strumieniem ciepłej pary, która dezynfekuje jej powierzchnię.

Podsumowanie

To był kolejny długiii artykuł dot. smogu, ale liczę na to, że przeczytałeś go od deski do deski. Posiadając na swoim wyposażeniu oczyszczacz powietrza i maski antysmogowe, można normalnie funkcjonować nie obawiając się o swoje zdrowie. Proszę Cię, abyś pamiętał, że zdrowie masz tylko jedno i to tylko od Ciebie zależy czy o nie zadbasz. Jeżeli podobał Ci się ten artykuł i chcesz kolejną część smogowego poradnika daj znać w komentarzu jaki temat tym razem powienienem wziąc na tapet.


Źródła:

https://sojp.wios.warszawa.pl/?page=pm

http://www.dzienniklodzki.pl/plebiscyt/a/niebezpieczne-dla-zdrowia-benzoapiren-dioksyny-i-gazy,11484146/

https://pl.wikipedia.org/wiki/Maska_antysmogowa

http://czasnabieganie.pl/jak-aktywnosc-fizyczna-poprawia-kondycje-naszego-ciala-,artykul,498270,1,12355.html

https://pulmonologia.mp.pl/aktualnosci/131284,uwaga-dzieci-idzie-smog-10-rad-jak-chronic-dziecko-przed-zanieczyszczonym-powietrzem

 

 

Nie ma więcej wpisów